Voor een beetje rust in deze jachtige tijden met verloren gewaande vrienden die plots weer terugkwamen na schipbreuk van een niet nader te noemen blog: Aandacht voor wat klassieke heavy metal.

En als je het over de grootmeester van het bespelen van holle pijpen hebt, dan is dat niemand minder dan J.S. Bach (Johan voor vrienden). Hij pingelde wat af tijdens zijn jeugd. Was het orgel in de ene stad volledig versleten gespeeld, huppelde meneer vrolijk door naar het volgende.

Honderden variaties zijn er inmiddels teruggevonden. Samen met zijn even zovele cantates, motetten, missen en wat zij meer, is het hele zaakje netjes bijeen gevoegd in de zogeheten Bach-Werke-Verzeichnisse (BWV's zoals Wibi en ik zeggen).

Het ironische is nu dat één van zijn bekenste orgelwerkjes in feite een compositie was om orgels te testen. Een soort diagnostiek-rondje (zoals Cor Bakker en ik zeggen). En dan heb ik het over BWV565: Toccata en Fuga in D♭. De Toccata is dus het testbankje met de toonladdertjes, septiemakkoorden en de hele riedel zo snel mogelijk achter elkaar. De fuga is meer het multi-culti stukje door er zo veel mogelijk meerstemmigheid in te proppen.

De discussie even daargelaten of het wel oorspronkelijk van Bach is geweest, de fuga vereist flink wat handen en voetenwerk om het volledig te kunnen spelen.

Bekijken wij eens de interpretatie van Hans-Andre Stamm (2000):


U ziet: Het handen- en voetenwerk van H.A. is nogal gehaast, tot het rommelige aan toe. Hij presteert het om het hele stuk in 8 minuten en 32 seconden er doorheen te rammen (de volledig versie hierzo).

Vergelijken wij dat eens met de beroemde Karl Richter (deze opname is wat ouder, want hij is helaas overleden in 1981).


U ziet, het voetenwerk is stukken luchtiger en het handenwerk van Richter is veel efficienter: Hij gebruikt er gewoon 3. Netjes in 9 minuten afgehandeld en volledig uit het hoofd (klikkerdeklik).


En voor de cultuurbarbaren onder ons, de vrije interpretatie van Hans Liberg:
Toccata and fuga voor pijporgel op Piano ("'t zal mij verbazen")
(klik dan)
Dan snappen jullie eindelijk ook de opmerking van Liberg: "De pedalen...!"


Overigens, voor de doven en slechthorenden zijn op de jijbuizen ook versies beschikbaar met ondertiteling:
J. S. Bach - Fugue in C - BWV564c
J. S. Bach - Trio Sonnata BWV525

Tot zover het RC cultuuruurtje.