Aanhangers van de evolutieleer en het creationisme bestrijden elkaar met dezelfde bekeringsdrift.
Maar ook hun denkpatronen lijken verrassend veel op elkaar, stelt filosoof Michael Ruse.

Beide stromingen formuleren volgens Ruse twee tegenovergestelde, maar aan elkaar verwante antwoorden op de teloorgang van het geloof sinds de de Verlichting.
Elke richting pretendeert de waarheid in pacht te hebben rondom filosofische thema's zoals de oorsprong van de mens, onze morele waarden en de aard van de werkelijkheid.

Tot zover wat er staat te lezen op de achterkant van het boek
(oorspronelijke titel: The Evolution-Creation Struggle).


Doordat het boek ingaat op de ontwikkeling van het vroege Christendom in Engeland (en later Amerika) via deïsme, evolutionisme, naturalisme en uiteindelijk het creationisme aan de hand van werken van vele bekende schrijvers uit verschillende tijden leest het niet direct makkelijk weg. Zeker door de terminologie en de benoeming van vele religieuze (sub)stromingen is het wat lastig te volgen.
Ook de chronologie is niet altijd lineair doordat de schrijver teruggrijpt naar eerdere gebeurtenissen om tot een verder punt in deze ontwikkeling te komen.

Het wordt eigenlijk pas echt interessant als de schrijver halverwege het boek het evolutionisme als godsdienstige stroming bestempelt door middel van treffende overeenkomsten en die beweging dus ook in die context plaatst waardoor het niet langer een kwestie is van (pseudo)wetenschap (evolutie, ook wel neodarwinisme, werd volgens dit boek pas echt een volwassen wetenschap in het midden van de 20e eeuw) versus religie maar een kwestie van religie versus religie.

Een ommekeer in (religieuze) denkwijzes als Darwins Origin of Species (ook al is het niet zo'n plotselinge ommekeer als men wel denkt, het wordt beschouwd als het definitieve omslagpunt) kent logische gevolgen. Deze gevolgen kunnen kort door de bocht beschreven worden als:


1) God werd uit de vergelijking voor de bestiering van de natuurlijke wereld geschrapt.
2) De Christelijke stromingen probeerden zich aan aan de nieuwe situatie (in dit geval evolutie) aan te passen; Zowel protestant Christelijken (en véél later) Katholiek Christenen probeerden het een plaats te geven in hun wereldvisie. plaatsvond.
3) Conservatisme/fundamentalisme, de nieuwe beweging werd afgewezen omdat dit werd gezien als iets waardoor afglijding naar atheïsme mogelijk werd.

Aangezien juist de conservatieve stroming in die tijd een grote groei doormaakt in Amerika door o.a. immigratie en de tweedeling omtrent slavernij krijgt het premillennialisme een binding met morele en politieke bedreigingen waardoor het creationisme daar vaste voet aan de grond krijgt.

Als het boek aangeland is bij het hoofdstuk waarin de hedendaags kijk op evolutie besproken wordt is het grappig om te lezen dat de welbekende Richard Dawkins een veeg uit de pan krijgt vanwege z'n manier van strijden tegen religie.

In de conclusie stelt de schrijver dat wellicht de evolutiewetenschap ("wij hebben gewonnen en we hebben gewonnen wegens onze superioriteit") zich niet zo star op moet stellen tegenover het creationisme (en vice versa natuurlijk) zonder een laffe pleidooi voor compromissen te zijn , maar voor een beter onderbouwde en bewustere benadering voor de problematiek.




N.B. Dit was slechts een zéér beknopt overzicht van het boek en slechts een korte interpretatie van ondergetekende.

Voor een eigen mening hierover: lees het boek zelf.
Het is relatief zware kost (zeker voor een leek als ik)
maar zeker een aanrader ook al gaat het niet direct over de Christelijk-religieuze ontwikkelingen in deze regio.