Je ziet het al jaren gebeuren met graffiti. Voor mij persoonlijk vallen tags, throwups, pieces op muren en treinen onder de noemer graffiti. Daarbinnen is de meest pure vorm van graffiti de pieces op treinen. Deze acties vereisen een enorme toewijding en zijn niet voor elk pubertje met een spuitbus weggelegd. Stencil-werken op muren, stickers andere installaties in de stad vallen onder 'street art'. En als je het echt helemaal niet meer weer noem je het 'urban art'. Ik geef toe, wij doen hier op Retecool vrolijk aan mee door middel van de tags onderaan een post. Maar moeten wij voor bezoekers gaan bepalen wat kunst is? Of wat graffiti is of street art? De achterliggende gedachte voor deze zoektermen is duidelijk, echter wordt het steeds lastiger om een stempel op elk fenomeen te drukken. Er zijn teveel vertakkingen.

Tenenkrommend is de krampachtige manier hoe de media deze termen toepast. Kijk bijvoorbeeld eens naar Spray4justice. Laatst werd ik benaderd door BNN of ik iemand wist die graffiti-leds maakte. Voor een item over graffiti. Wilden ze wel een avondje met draaiende camera mee op stap. Dat leek ze wel tof. Of kijk naar de alom geprezen kunstenaar Banksy; al lang geen graffiti-schrijver meer (zodra Brad Pitt op de opening van je expo komt is dat al snel afgelopen natuurlijk). Als je jezelf een beetje kan vinden in de bovenstaande alinea begrijp je wellicht de frustratie van menig graffiti-schrijver voor het onjuist toepassen van zijn kunstvorm door verschillende media.

De tentoonstelling IN GIRUM IMUS NOCTE ET CONSUMIMUR IGNI in het Centraal Museum in Utrecht heeft een aantal raakvlakken met de huidige situatie in graffiti-land. Het Situationisme is een anti-kunst groepering uit eind jaren '70 die een hekel had aan de gevestigde orde. Volgens oprichter Guy Debord bestaat Situationistische kunst niet, alleen situationistische middelen om de spektakelmaatschappij te citeren en te verdraaien. Sandra Smets schreef een interessant artikel over de tentoonstelling voor het NRC; "...steeds meer kunstenaars herkennen het ‘getto van de kunst’ waar Debord voor waarschuwde: een reservaat waar alle ironie is toegestaan maar dat de buitenwereld niet beroert. Kunstenaars van nu willen zich hieruit bevrijden via een revival van dérives, Adbusting (reclameposters bekladden), stickeracties en guerrillakunst. Of ze trekken zich juist terug - onzichtbaarheid is de enige manier om te voorkomen dat het spektakel je ontdekt en inlijft. Want zoals voorloper Dada mainstream werd en de verwante No-Logobeweging een merk, is ook het Situationisme door het spektakel ontdekt. Zo’n tumultueuze beweging, met mooie kunst, dat zien we graag in musea en pers. Avant-garde wordt altijd gevestigde orde en Debords angsten waren terecht..."

Graffiti is mainstream. Het is een hip instrument dat maar al te graag door reclamemakers wordt ingezet in de hoop hun doelgroep te bereiken. Het lijkt wel alsof marketingmanagers net zo opgewonden worden van 'graffiti' als het oh zo magische woord 'viraal'. Men heeft geen idee waar het voor staat maar als ze het ergens kunnen gebruiken is dat prima hoor!

Het is tijd voor iets nieuws. Ik wacht met smart op nieuwe naamloze shit. Iets wat zich eerst een aantal jaar op de achtergrond kan ontwikkelen voordat het uit te hand loopt. Een vorm die geboycot zal worden door musea en verafschuwd door de menigte. Vooralsnog ben ik net zo tevreden als het rolluik van een winkelier met het logo van de zaak in 'grafftiti-stijl' erop. Leeg is ook zo saai.