Geen hoax, het was gewoon een klein meertje. Kijk maar, Fle Voland ligt er al! En het IJsselmeer hebben ze voor het gemakt Flevi Lacus genoemd. Dat zal wel latijns zijn voor Zuiderzee. Of zo.

Iemand hier die wel gymnasium heeft gehad?

Je kan redelijk wat plaatsen terugvinden, echter een stad als Breda (1252) staat er dan gek genoeg niet op.

Ik dacht dat Dordrecht vroeger een eiland was...maar ach, geschiedenis is ook al weer zo lang geleden.

Even snel de huidige kaart er overheen gelegd (geijkt op Groningen, Arnhem, Nijmegen en Maastricht).

Afgezien van de kustgebieden die natuurlijk altijd aan verandering onderhevig zijn geweest, valt vooral op dat ze de halve Veluwe hebben weggelaten. Dat moet toch de fantasie van de cartograaf van dienst zijn geweest. Noordelijk van de lijn Arnhem - Den Haag lijkt het wat losjes ingetekend, een verklaring is misschien dat het hier een kaart van het Belgische Rijk betreft.

Overigens moet je er voor de grap eens een Zuid Koreaanse kaart van Europa uit de jaren '80 bekijken (helaas geen digitaal voorbeeld). Nog steeds geen Zuyderzee en de Middellandse Zee is moeilijk herkenbaar.

Overigens moet je er voor de grap eens een Zuid Koreaanse kaart van Europa uit de jaren '80 bekijken (helaas geen digitaal voorbeeld). Nog steeds geen Zuyderzee en de Middellandse Zee is moeilijk herkenbaar.

Crap..

Nijmegen kon ik ook nog wel terugvinden, maar van kaartenmaken hadden ze toen nog niet zo heel veel kaas gegeten.

Kaart is gebaseerd op Plinius, Ptolemeus en zo. Het gaat dus om Nederland in de historisch-antieke oudheid der Romeinen en Grieken. De Zuiderzee moest toen nog uitgevonden worden.

Met de kennis van nu was destijds een adequater cartografisch inzicht noodzakelijk geweest om een goede kaart te kunnen maken.

Ik durf er hier bijna niet naar te verwijzen, maar kijk eens naar Wikipedia "Zuiderzee (water)". De Zuiderzee ontstond pas na 1100 als gevolg van een aantal flinke stormvloeden. Enfin, lees zelf maar even stiekem.

Ik ben het niet met je eens, Spatula, dat ze in die tijd nog niet zoveel kaas gegeten hadden van kaarten maken. ik vind het juist ongelooflijk hoe goed men in die die tijd al zulke correcte kaarten kon maken. Petje af voor die ouwe Griekse leermeesters.

Knappe ouwe meester of niet, feit is dat Flevi Lacus (Flevo Meer) daar niet kan hebben gelegen. Op die plek ligt een dikke keileemwal, opgeworpen in de laatste grote ijstijd die Nederland aandeed, nu beter bekend als Veluwe.
Opzich verklaarbaar dat niet alles correct is ingetekend, alles boven de Rijn viel buiten het Romeinse Rijk.
Toch gek dat een kaart uit 1594 zich nog steeds baseert op zulke oude gegevens, terwijl al na de desastreuse Sint Luciavloed in 1287 de Zuyderzee in zijn 'huidige' vorm is ontstaan.
Kan iemand met wat meer kennis van Latijn hier nog wat meer gegevens uit halen?

wel een kaart uit 1594 maar niet van 1594, een historische kaart gemaakt door mijn overbuurman ortelius

Tubanti!

Ik ben het wel met mezelf eens, De Juf. Ene Julius C. bracht brittannië in kaart, waarbij Ierland op dezelfde hoogte lag als Frankrijk. (moet ik Commentarii de bello Gallico nog maar eens op naslaan maar kan het zo gauw even niet vinden)

Wat ik dus bedoel te zeggen is dat ze daardoor telkens een pokke-end om moesten roeien met die trireme.

*belt TomTom om historische kaart aan te vragen*

Het is ook een wandelkaart.
Met die winterbandjes van nu waren die romeinen makkelijk tot aan Terschelling gekomen.

De flevopolder bestaat al 500 jaar? En het is in die tijd nog niemand gelukt een fatsoenlijk gebouw neer te zetten?

Zo roep ik wat raars en blijk ik er niet eens zo ver vanaf te zitten. Ik zou de politiek in moeten gaan.

Dat Dordrecht ook heel aardig op zijn plek licht op die oude kaart, laat zien dat het toch heel zorgvuldig gemaakt is. Dat het IJsselmeer zo nieuw is wist ik niet.

Behanger: Het IJsselmeer is van 1932. Er zijn zelfs filmpjes van het ontstaan:

http://video.google.nl/videoplay?docid=2528009870920894105&ei=FgNTS4KiHNak-AaZ85ygDA&q=afsluitdijk&hl=nl&client=firefox-a#

Almere bestond ook al veel langer:

Nu, wonen aan het water! De nieuwe stad Almere biedt toekomstperspectieven voor kopers die graag in de vrije natuur leven. Aan de Zuiderzee wordt momenteel de laatste hand gelegd aan de stad die de Republiek naar de 17e eeuw moet brengen. De eerste objecten zijn reeds verkocht, en beginnen vanaf 100 florijnen.

Met karakteristieke elementen.

Maar goed, om even on-topic te blijven: Deze kaart van Ortelius had juist de bedoeling om de lage landen in 'oude tijden' te tonen. Net zoals we met de kennis van nu, oude romeinse landkaarten zitten te hertekenen.

De engelse vertaling van het potjeslatijn staat hierzo.

Toch maar eventjes wat beter nagezocht op deze enigszins trieste zondagmiddag:

Als zesde historische kaart maakte Ortelius die van de Nederlanden in de Romeinse tijd: Belgii Veteris Typus ...

Er was eerder, in 1557, een kaart verschenen van het door de Romeinen veroverde gebied met de Rijn als begrenzing ...

Zij werd door Ortelius voor het eerst aangevuld tot de gehele Nederlanden. Hij trachtte daarbij recht te doen aan de veranderde gesteldheid van het terrein vóór het ontstaan van de Zuiderzee, maar de omvang van het land en de deltavorm van Rijn, Maas en Schelde handhaafde hij volledig. (PDF)

“Belgii Veteris Typus” klinkt wel als iets waar je snel mee naar de dokter moet..

In het vakje staat, ongeveer uit de losse vuist (ik zoek later nog wel op wat die gemaniëreerde Latijnse woorden betekenen):

Prent van het Oude België
Uit de geografische inspanningen van Abraham Cornelius.
------------------------------------------------
IN DEZE LETTERVORM HEBBEN WE DE OUDERE [PLAATSNAMEN] WEERGEGEVEN
In deze vorm genoteerd zijn die [plaatsnamen] die een beetje recenter zijn
Die [plaatsnamen] die niet door enige ouderdom vermaard (bekend) zijn, zijn weergegeven met deze [lettervorm].
De meest recente [plaatsnamen] hebben we weergegeven met deze vernaculaire ("inheemse") letter.

Dus een oudheidkundige kaart met de modernere steden in andere lettertypes erbij, voor moderne referentie.

Ortelius waar horror Cornelius zegt. stop.

Ik geloof er niks van, met zo'n wereldbeeld en zoveel friesland moet het Behe zijn geweest.

@ketsman Kan wel kloppen. Mijn verre voorouders waren ook cartograven. Maar dan rond 1600 heen.

Zo zie je maar, beter verre voorouders dan een goeie buur.

Zijn er nog gevulde koeken?

Mooi mooi Turbulence e.a.!
Met mijn kennis van nu was destijds (op 10:09:20) een adequater historisch inzicht noodzakelijk geweest om een goed oordeel te kunnen vellen over de maker van de kaart.

Kunnen we trouwens vaker van dit soort puzzels doen?

Goed topic!

Overigens is het onderschrift veel boeiender: blijkbaar is het de bedoeling dat jij, lezer, de antieke wortels van jouw land ziet. (In dit geval zal dat het Bourgondische Rijk zijn.) Leuk, zo'n vroege poging tot nationaal reveil.

Dat over dat vroeg-nationalisme staat allemaal keurig beschreven in dat PDFje van Turbulence, Horror. Ook de duiding der lettertypen.

Maar goed, de kaart is dus in zo verre correct dat de Zuiderzee inderdaad maar zo klein was maar het daarboven ook allemaal zee was alleen anders heette. Oke...

Leuk topic.

Ik heb hier ooit een origineel (dwz originele afdruk) van gekocht. Als afscheidskado van een niet nader te noemen universiteit aan een een hoogleraar laaglandgenese (vaderlandsche geologie zeg maar) die met pensioen ging. En een soortgelijke kaart van Friesland voor een docent die met pensioen ging.

Het heeft ze geen geluk gebracht: binnen een paar jaar zijn beide overleden.

Ik heb trouwens zelf een (originele) "Typus Frisae Veteris" van Schotanus uit 1718 aan de muur hangen. Ook zo'n pre-wetenschappelijke historische kaart. Op die is de proto-zuiderzee al een stuk groter.

Deze dus (maar de mijne is mooier ingekleurd):



Dit exemplaar doet klaarblijkelijk 150 eypo.

Zoals gezegd zijn dit "historische kaarten", die dus een vroegere situatie weergeven. Het is echt proto-wetenschappelijk, in die zin dat men zich welliswaar op antieke bronnen beriep, maar nog niet echt aanvullend onderzoek deed. Dat kwam later pas op. Maar het hele historische landschapsonderzoek, en ook de kwartairgeologie van Nederland is wel met dit soort kaarten begonnen. Wat dat betreft dus uniek materiaal. Het hangt ook niet voor niets in huizge boog fraai aan de muur te pronken.

Maar je hebt dus een landkaart aan de muur hangen?

@boog: en hoelang heb je nog te leven?

hehe, dat geldt alleen voor de met arseen-groen ingekleurde Ortelius kaarten.

*timmert TomTom tegen de muur*

Klaar!