Bewindslieden staan aan de remmen in plaats van aan het roer

Van der Hoeven praat de Amerikaanse Big Oil na wanneer ze hier in Nederland verkondigt dat er nog genoeg olie is in Canadese teerzanden en er geboord kan worden voor de Amerikaanse kust. Het gaat òns echt nooit helpen. Ter vergelijk: Noorwegen heeft eigen olie en bevordert desondanks elektrische plugin auto's ( = met stekker) door ze aan te bieden dat ze gratis mogen parkeren en opladen.

Die andere figuur die Nederland nog minimaal drie jaar op de rem gaat houden tenzij de PvdA hem uit de partij gaat zetten, is Diederik Samsom. Hoe er ook tegen die man wordt gepraat, hij blijft zich koppig verzetten tegen het idee dat er haast is. Diederik Samsom onderkent het probleem wel, maar hij wijst het ontwikkelen van andere energiebronnen af. Hij forceert niet dat er alsnog een groot windpark voor de kust komt. Hij wil geen kernenergie. Hij noemt zich kerngeleerde, maar doet alsof het Tsjernobyl-prul niet van een moderne kiezelcentrale te onderscheiden is. Diederik vond het goed dat Nederland de bouw van twee conventionele centrales heeft stilgelegd en denkt na over CO₂-opslag. De halfwaarde tijd van CO₂ is... [trrrrrr ketsjing!] oneindig. Maar het grootste gevaar dat Diederik Samsom brengt is dat hij bereid is onze gehele economie in te laten storten, in het vertrouwen dat mensen dan wel gaan bezuinigen. Hij zal het nog drie jaar lang onmogelijk maken dat het bedrijfsleven investeert in alternatieven. DAT is angstwekkend. Daar is een kerncentrale een jong poesje bij.

De derde persoon is Cramer. Haar fantastische en ambitieuze beleidsvoornemen lees je hier. 2020 gaat een mooi en schoon jaar worden. Toch wilde Cramer tot woede van de Kamer niet ingaan op vragen over groene stroom. Dat wordt een spoeddebat. Hoorde we haar nou zeggen dat groene stroom nep is?

Drie soorten bronnen

Er zijn zijn in de economie maar 3 typen bronnen die werkelijk wat opleveren:
1. Landbouw, bosbouw, veeteelt.
2. Delfstoffen zoals metalen, olie en uranium.
3. Het winnen van zonne-energie (incl. zon, wind, waterkracht).
We hebben tegenwoordig veel monden te voeden, en dat dat is mogelijk doordat we de landbouw door de investering van olie zo efficiënt hebben weten te krijgen: Kunstmest, ploegen en oogsten met tractoren, verpakken, transporteren, koelen.
Alle diensten-sectoren, zoals transport en productie van goederen, en andere klusjes die we voor elkaar doen, leveren voor de dienstverlener geld op, maar kosten energie en delfstoffen. Zolang er mensen zijn die energie over hebben voor diensten, functioneert Nederland, want de Nederlandse economie draait op dienstverlening.
De energie daarvoor is afkomstig uit bronnen van het type 2: Delfstoffen. 80% daarvan is olie en gas, 10% kolen. En die zijn eindig. Dat feit wordt wel onderkent door iedereen, behalve Van der Hoeven. Echte geleerden verschillen eigenlijk alleen van mening met figuren als Diederik Samsom over het tempo waarin we moeten overschakelen. Het Nederlandse kabinet rekent voornamelijk op olie en gas. Relaties met olie-landen worden wel verbeterd, die met uraniumlanden niet.
Eén pluspuntje: Nederland heeft elf september jongstleden een stroomkabel van en naar Noorwegen geopend, waardoor stroom uit waterkrachtcentrales kan worden geïmporteerd. (Let op de watervallen in het filmpje, groener kan niet!) Die feestelijke datum was trouwens enkel voor de rituele opening, want Nederland gebruikt de kabel al maanden.

Groenen begrijpen Peak Oil niet en willen enkel bezuinigen.

Veelal wordt er gedaan alsof het de linksmensen en de groenen zijn die vinden dat we over moeten schakelen op groene energie. Alsof groene energie een soort positief denken en boomknuffel-energie is. De waarheid is echter omgekeerd. Als er één lobby-organisatie is die innovatie tegenhoudt, is het Greenpeace wel. Over windmolens wordt gezegd dat ze het niet rendabel is. Maar het bedrijfsleven wil ze wel. En die rekenen in harde euro's hoor, niet in idealen. Als olie straks 300 dollar per vat kost, dan hebben we het nog wel een keer over de opbrengst van een windmolenpark.

Ook Shell zet twee scenario's tegenover elkaar. Scramble, de Diederik Samsom methode, of Blue Print, waarin er vooruitgekeken wordt. Shell ziet in samenwerking tussen verschillende disciplines de oplossing. Ook Shell heeft het over energiezekerheid. Dat is een kernbegrip.

Juist Links (PvdA, Diederik Samsom) en Groen (Greenpeace) staan op de rem. Juist zij denken dat we nog wel de tijd hebben om op ons gemakkie om te schakelen van energie uit delfstoffen naar energie uit de zon (waaronder wind en waterkracht ook vallen). Juist zij verwachten dat er wel een wetenschapper is op aarde die in zijn schuurtje werkt aan een auto die al onze problemen gaat oplossen. Een kwestie van positief denken. Komt tijd komt raad. Dit zijn de mensen die wetenschappers met "ze" aanduiden. "Ze verzinnen wel wat." "Ze hebben allang een auto die op water rijdt." Ondertussen willen de groenen en de linksen geen kerncentrales, geen kolencentrales. Opvallend genoeg willen ze ook geen centrales waar je gehele planten in kunt gooien, zonder er eerst olie uit te hoeven persen. Ze willen ook geen windmolenparken voor de kust en de subsidie voor zonne-energie is verwaarloosbaar. Oftewel: "Ja nou kweenie ik heb zoiets van ja weet je wel positief blijven..."

Het zijn juist economen die op Peak Oil wijzen.

Het zijn nu juist de economen en wetenschappers die vinden dat we als de sodemieter moeten omschakelen. Het is economisch volstrekt onverantwoord om te wachten tot Nederland zich helemaal heeft vastgedraaid om dan eens te kijken of iemand een alternatief heeft verzonnen. Een beetje bedrijfsleider weet dat het jaren duurt voordat je een goed idee in de markt hebt kunnen zetten, en dat het enorm veel investeringen vergt. Als er nu even een flinke inhaalslag wordt gedaan, dan staat dat over tien jaar op de rails. Het probleem is alleen dat we misschien nog maar vijf jaar de tijd hebben om andere bronnen aan te boren, zoals de beeldspraak luidt.

Die investeringen kun je niet doen als je geen energie hebt en kun je niet doen als je niets te vreten hebt en al helemaal niet als je arbeiders met hun vrachtwagens de wegen blokkeren en de boel kort en klein komen slaan omdat ze economisch niet meer voor of achteruit kunnen. Dus zullen wel ook overbruggende technieken moeten aanwenden, zoals kernenergie. Bovendien gaat de oliekraan niet langzaam dicht. Ook de Russische gasleiding naar Europa gaat niet langzaam dicht. Zoiets gaat ruw. Als er stress in de tent komt en de Europese relatie met Rusland komt ineens onder drukt te staan, dan hebben we die alternatieven nodig binnen het tijdsbestek van een week. Alternatieve bronnen zijn zodoende niet alleen een vervanging, maar vooral een economische risico-beheersing.

En voor een land als Nederland, wat tien maal zoveel voedsel importeert als het zelf kan verbouwen en in feite helemaal afhankelijk is van transport en andere dienstverlening, betekent het dat we moeten zorgen dat we te allen tijde energiebronnen hebben. Dat is gewoon een kwestie van veiligheid. Zie het zo: De kans dat je huis affikt is niet erg groot. Die kans is zo klein dat je er eigenlijk niet bij stilstaat dat het kan gebeuren. Toch heb je een brandverzekering, want als het misgaat is de schade enorm.

Het gaat om economische veiligheid

Economen waren in de jaren tachtig de mensen die behoudend waren. De VVD kon het daarom goed vinden met het conservatieve CDA. Milieu was een links issue. Nu ligt dat anders. Linkse Milieumensen blijken conservatief en worden rechts ingehaald door economen die betogen dat we meer veranderingsgezind moeten worden.

Diederik Samsom wil feitelijk alleen maar bezuinigen. Als we allemaal ons best doen, kunnen we misschien wel een paar procent bezuinigen zonder onze economie te schaden. Maar dan nog moeten we 16 gigawatt aan elektriciteitscentrales bijbouwen. Let wel: Dit is geen bezuiniging, dit is enkel om onze economie veilig te stellen. Als de olie-import inderdaad inzakt, willen we de Betuwelijn, HSL en elektrische auto's kunnen gebruiken. Echte oplossingen zijn allemaal elektrisch. Biodiesel is zeker voor Nederland geen optie, omdat dat concurreert met ons voedsel. Ze komen beiden uit bron nummer 1! Diederik Samsom wil echter niets weten van oplossingen uit bronnen 2 en 3.

Doe het anders voor de schone lucht, verdomme

Kerncentrales waren in de jaren tachtig een doel op zich. Nu zijn ze een overbruggingsoplossing. Die 16 gigawatt die we nodig hebben zouden in ieder geval voor een gedeelte uit kernenergie moeten komen. Zo kun je de risico's spreiden. Een plotselinge terugval van de olie-import vanwege tekorten of oorlog, is er mee op te vangen. Dit is een hint, mensen.
Daarnaast is er nog het puntje global warming en luchtvervuiling. Kerncentrales zijn niet mooi, maar mocht het op een een of andere manier mis gaan met de olie en het gas, dan hebben we nog wat anders dan die stinkkolen. Diederik Samsom doet echter niet aan risicospreiding. Geen kolen, geen kernenergie, geen windenergie... Hij wil geen brandverzekering afsluiten voor onze economie.

Ik heb het vermoeden dat Nederlanders zijn opgegroeid met het idee dat wij geld zat hebben om in warme landen hongersnoden te kenteren. We kunnen ons niet voorstellen dat wij de klos kunnen zijn. Maar per capita gebruiken we veel meer olie dan andere landen. Nederland is zeer gevoelig voor een oliecrisis.

Tot slot

Minister van der Hoeven is volstrekt onverantwoord bezig door het probleem niet te onderkennen. Maar Diederik Samsom is de man die ons echt schade aan het berokkenen is. Bestuurders zijn verplicht Nederland in de markt te houden. Als ik gelijk krijg, en laten we dat niet hopen, dan zijn het de arbeiders die het eerst de klos zijn, die hun baan verliezen, die niet meer kunnen rondkomen; Juist die arbeiders waar de PvdA voor op zou komen. De PvdA zou er goed aan doen om dit blok aan hun been de partij uit te knikkeren en er iemand met open ogen neer te zetten. Dat zijn ze aan hun electoraat verplicht.