Tenzij je de afgelopen maanden onder een steen gelegen hebt, hoef ik je waarschijnlijk niet te vertellen dat het verhaal van Grand Theft Auto IV gaat over Niko Bellic, een Oost-Europees met bijpassend accent, die naar Amerika komt om zijn geluk te beproeven. Het duurt uiteraard niet lang voordat Niko door de gokschulden van zijn neef Roman in aanraking komt met het levendige criminele circuit van Liberty City, de op New York geinspireerde stad waarin het verhaal zich afspeelt. Het is een goed verhaal, waarschijnlijk zelfs het beste verhaal van alle GTA-games dusver. Eén recensent durfde het verhaal te vergelijken met dat van Coppola's The Godfather; dat gaat mij wel wat te ver, maar dat het voor een videogame een bijzonder goed geschreven verhaal is, staat buiten kijf.

Maar een goed verhaal maakt natuurlijk nog geen goede game; het draait om de gameplay en alhoewel die dik in orde is, is er aan de andere kant ook weer niet zo héél erg veel veranderd ten opzichte van de GTAIII-games. De core gameplay is eigenlijk hetzelfde gebleven. Hoe gevarieerd en talrijk de missies ook zijn, er zijn maar weinig dingen die we niet al eerder hebben gezien in één van de voorgaande delen. Het is natuurlijk wel weer een begrijpelijke keuze van Rockstar om niet teveel aan de gouden GTA-formule te knutselen want, hey, if it ain't broke, don't fix it, toch?

Het grootste verschil met de voorgaande delen is dan ook niet de gameplay maar de setting; Liberty City voelt aan als een echte, levende stad met èchte inwoners. Een hele vooruitgang ten opzichte van de eentonige, zombie-achtige inwoners die de straten van de eerste Liberty City, Vice City en San Andreas bevolkten. Maar daar blijft het niet bij; Niko kan een willekeurige taxi staande houden, of zijn neef Roman bellen en een taxi laten sturen om hem naar zijn bestemming te brengen, en in tegenstelling tot de taxi's uit de voorgaande delen, kun je nu op je gemak uit het raampje kijken terwijl je naar je bestemming wordt gebracht. Het hoeft natuurlijk niet, maar het kan. Opties hebben heerst. Ook is er een virtueel internet, dat gebruikt kan worden om met je contacten te mailen en afspraakjes te maken. De louche autohandelaar waarvoor Niko regelmatig auto's steelt heeft ook een website waarop de zojuist door Niko gestolen auto's te koop worden aangeboden. Zijn "bestellingen" komen via Niko's e-mail binnen. Ook is er een volledig werkend metrosysteem met meerdere lijnen die allemaal hun eigen route rijden. Zo zijn er nog véél meer kleine details te noemen die allemaal bijdragen aan de geloofwaardigheid van Liberty City als levende stad. Het is echt een formidabele prestatie van Rockstar, en ik word duizelig als ik bedenk hoeveel werk het moet zijn geweest om Liberty City met al zijn details tot leven te doen komen.

Het is dan ook een beetje jammer dat andere elementen ogenschijnlijk minder aandacht hebben gekregen. Rockstar heeft zich gelukkig wel beseft dat het richtsysteem uit GTAIII nodig onder handen genomen moest worden, en het resultaat is een systeem dat stukken beter werkt. Perfect is het nog niet, maar het is zeker een verbetering. Het gloednieuwe dekkingssysteem waarmee je Niko met één druk op de knop dekking kunt laten zoeken achter zo'n beetje alle objecten in de stad werkt grotendeels goed maar heeft helaas ook zo zijn foutjes; het doet niet altijd wat je ervan verwacht. Het komt niet zo heel vaak voor, maar soms heeft Niko de neiging om precies daar dekking te zoeken waar ie het niet moet doen, met alle gevolgen van dien. Wanneer dit in the heat of battle gebeurt zul je ongetwijfeld je best moeten doen om je PS3 of Xbox360 niet samen met alle toebehoren dwars door het raam naar buiten te flikkeren, helemaal wanneer het betekent dat je de missie weer helemaal opnieuw mag beginnen. Om te zeggen dat het bij tijd wel wijle zeer frustrerend kan zijn, is een understatement.

En dan de auto's. De auto's hebben nu wat meer gewicht, waardoor het veel lastiger sturen is en je de rem vaker zult moeten gebruiken dan in de voorgaande delen. Als ik de derde-persoonscamera gebruik, kom ik werkelijk geen bocht om zonder een lantaarnpaal, hotdog-kraampje of een handjevol onschuldige voorbijgangers omver te rijden. De in-car camera werkt gelukkig een stuk beter en oogt ook realistischer, maar dan nog is het wel even wennen voordat je de bochten vloeiend kan nemen terwijl je achterna gezeten wordt door een klein leger aan politiewagens.

Tevens zal niet iedereen even blij zijn met de mogelijkheid om op dates te gaan met je vrienden en vriendinnen in Liberty City. Regelmatig zul je gebeld en ge-smst worden door vrienden die met je willen gaan zuipen, eten, poolen, darten, bowlen, etc. Hoewel deze minigames een welkome afleiding kunnen vormen tussen de missies door, kan ik me ook voorstellen dat het door sommigen als irritante afleiding ervaren wordt. Je hoeft natuurlijk niet in te gaan op hun verzoekjes, maar dat betekent dat de vriendendiensten die je in kunt roepen, zoals de extragratis taxiservice van Roman, wellicht niet beschikbaar zullen zijn totdat je ze weer wat meer aandacht geeft.

Begrijp me niet verkeerd, GTAIV is een geweldige game waarin alles grotendeels tot in de puntjes uitgewerkt is. Daarom valt het echter juist extra op wanneer dingen niet zo lekker werken. Om een voorbeeld te noemen, het is een echte crime om Niko in een andere outfit te steken. Er is geen systeem om even snel en makkelijk een jasje, een broek en een paar schoenen uit te kiezen. In plaats daarvan moet je door alle kledingstukken heen bladeren. Dat is het ergste niet, na ieder kledingstuk moet de game even laden. Zeker wanneer je een flinke garderobe hebt, kan het langer duren om Niko in een geschikte outfit te steken dan dat je vriendin nodig heeft om zich aan te kleden en op te maken. Het is misschien azijnpissen, ik weet het, maar het moest me even van het hart. Ik hoop dan ook van harte dat ze genoemde onvolkomenheden in het volgende deel zullen aanpakken want zeg nou zelf: als je tijd en geld hebt om 250.000 foto's van New York te maken, dan moet je toch ook een goede interface voor het wisselen van kleding kunnen bedenken?

Het blijft natuurlijk azijnpissen wat ik doe, want GTAIV is net als zijn voorgangers een enorm vermakelijke game waar je weken, zo niet maanden, zoet mee zult zijn. Degenen die de game 100% uit willen spelen zullen daar flink wat tijd in moeten investeren. Naast de vele single-player missies zijn er dit keer voor de eerste keer een behoorlijk aantal heersende multiplayer modi (vijftien stuks in totaal) waarmee je met maximaal 16 man als een bezetene door de stad kunt raggen. Zeer, zeer vermakelijk, zeker wanneer je een clubje van 8 man bij elkaar kunt trommelen.

Conclusie
Hoewel Grand Theft Auto IV voor mij persoonlijk niet helemaal aan de hype kon voldoen, blijft het een geweldige game die je gewoon gespeeld moet hebben. Niko is een geweldig personage, het verhaal is solide en de gameplay als vanouds verslavend. De echte ster is echter de stad zelf, en alhoewel Liberty City grafisch minder indrukwekkend is dan ik had verwacht, zijn het de scope details die het 'm doen. Ondanks enkele kleine foutjes is dit de beste GTA-game tot nu toe. Misschien geen perfecte tien waard, maar toch zeker een dikke negen. Een betere reden om eindelijk eens een Playstation3 of Xbox360 aan te schaffen is er voorlopig niet.

Presentatie: 9
Zoals we dat van Rockstar gewend zijn: strakke, goed navigeerbare menu's. De manier waarop Niko's mobiele telefoon gebruikt wordt voor o.a. het opzetten van multiplayer matches is slim bedacht en werkt uitstekend.

Gameplay: 8,5
De typische GTA-mix van actie, racen en schieten werkt ook in deze game weer enorm verslavend. De multiplayer-modes zijn een zeer vermakelijke en welkome toevoeging.

Graphics: 9
Alhoewel er grafisch indrukwekkendere games zijn, zal de geweldig gedetailleerde stad je toch regelmatig versteld doen staan. Daardoor zul je de glitches (die zich helaas ook in dit deel weer voordoen) snel weer vergeten zijn.

Geluid: 10
In één woord: geweldig! Uitstekende geluidseffecten, overtuigende voice-acting en een zeer uitgebreid en gevarieerd muziekaanbod. Kan niet beter.

Totaal: 9
GTAIV is ongetwijfeld één van de beste games van dit jaar, en mag alleen daarom al niet aan je collectie ontbreken. Helaas lijdt de game grotendeels nog steeds aan dezelfde gebreken als de games in de vorige generatie. Geen perfecte game dus, maar zijn centen wèl dubbel en dwars waard.

Platforms: Xbox 360 & Playstation 3
Genre: Third Person Action Adventure
PEGI rating: 16+
Releasedatum: 29 april 2008
Ontwikkelaar: Rockstar North
Uitgever: Take Two Interactive/2K Games
Adviesprijs: €69,99

Links:
Officiële site
Wikipedia
GameFAQs
Xbox360 Achievements
Penny Arcade