De politiek gaat over de middelen die wij allemaal gebruiken en datgene waarin wij van elkaar afhankelijk zijn. Zodoende gaat de politiek over zaken als vervoer, gezondheidszorg, onderwijs en over zichzelf: Staatsinrichting. Bovendien gaat politiek over zaken waarin wij allen belang hebben: de economie. Enerzijds omdat gezamenlijke afspraken zorgen dat wij elkaar niet kapot concurreren, anderzijds omdat de politiek het vangnet regelt voor zij die geen eigen inkomen hebben. De gezamenlijke belangen legitimeren dat er een publiek overlegorgaan in het leven geroepen is, waarin bindende afspraken worden gemaakt.
Een politieke partij moet duiden hoe zij zich verhoudt tot het gezamenlijk belang en moet uitleggen uit hoe zij tot haar keuzes komt, opdat toekomstige keuzes ook zijn af te leiden uit deze verhouding.

Bedankt voor al jullie comments. Zowel de lijsten met regels als het vogelvluchtperspectief daarover was boeiend en het was weer heerlijk hoe humor en serieuze opmerkingen met elkaar vervlochten zijn. Lezend in de comments vind ik een paar kernproblemen terug:

1. Rationalisatie (Naar Weber: door de eeuwen heen beweegt onze maatschappij richting verdere rationalisatie.)
- Vanuit rationalisatie wordt gestreefd naar professionalisering.
- Professionals moeten afgewogen besluiten maken. Beslissingen moet worden gewogen op basis van informatie en onderzoek.
- Binnen deze denkrichting is minder ruimte voor instituten als de provincies en het koningshuis. Het opdoeken van het koningshuis is iconisch voor de rationalisatie. Anderzijds zijn het professionele beslissers. De functie kan wellicht geroeleerd worden.
Tegenkrachten:
- Religie in de politiek
- Amateurs in de politiek (zoals de wilderssatellieten en leden van het kutkabinet)

Mijn toevoegingen: Beta's in de kamer. Er wordt geld vrijgemaakt voor journalistieke afstudeerrichtingen aan betafaculteiten. Toegepast op onszelf: Voordat er echt een programma wordt samengesteld wordt eerst met een statistisch onderzoek, mbv een lijst stellingen en een factoranalyse bepaald of de partijpunten werkelijk een eenheid vormen, of dat er empirisch blijkt dat er wat in of uit moet.


2. Individualisering: Baas in eigen brein
- vrijheid van vergaren en verstrekken van informatie
- vrijheid van meningsuiting
- vrijheid van roesmiddelen
- vrijheid van religie
Zoals alle vrijheden vinden deze vrijheden hun grenzen daar waar zij anderen belemmeren in dezelfde vrijheden. Religie mag daarom niet worden opgelegd. Misleiding moet worden aangepakt. Ook daaruit volgt overigens ook dat religie in het privé-domein moet blijven, en dus niet in scholen wordt gedoceerd, want die vallen in het collectieve domein.
Ook zijn er grenzen aan informatie daar waar het de veiligheid in gevaar brengt. NB: het verspreiden van muzikale informatie wordt als ongevaarlijk gezien.
Vrijheid van roesmiddelen heb ik heel bewust naast die van vrijheid van religie gezet, omdat beide ervaringen op elkaar kunnen lijken, maar vooral omdat beide ervaringen tot zelfinzicht kunnen leiden. Het verbod op roesmiddelen als paddo's zou net als een verbod op religieuze handelingen als meditatie in feite een vorm van censuur zijn.

Tegenkrachten:
Een daarvan is het probleem van het afluisteren van digitale communicatie. De mens heeft lang gestreefd naar telepatie, contact over afstand. Dat is niet gelukt via helderziendheid, maar lukt deste beter via internet. De politiek heeft het goedgevonden dat elke lijn zonder meeweten van de provider kan worden getapt. Het is interessat dat dat kan, maar het is nooit de bedoeling geweest. Wij vinden dat internet-informatie privé is. Daarom moeten tapbevelen weer via de rechter lopen.
Er zijn zat manieren om geld te verdienen aan het rondpompen of het genereren van data. De muziek- en filmindustrie mag haar gebrek aan het exploiteren van deze manieren niet afreageren op hun vroegere fans, zeker niet met steun van de overheid.


3. Scheefheid van inkomensverdeling
Opvallend aanwezig in de comments was het begrenzen van de scheefheid van de inkomensverdeling. Blijkbaar zijn we van mening dat het graaien aan de ene kant begrensd moet worden en aan de andere kant mensen tegen armoede beschermd moeten worden. Kennelijk delen we de mening dat er een collectief belang is bij het beperken van de scheefheid, vooral waar die de inkomens in de collectieve sector betreft.
Ik vroeg me af of gratis OV ook in dit licht bedoeld was.
Er is aandacht voor de vergrijzing.
Verhernationaliseren nutsbedrijven en zorg past binnen de idee en de legitimatie van de deze partij.

Tegenkrachten:
Voorkomen moet worden dat de kleine man hard te leiden heeft onder de crisis, doordat de mensen met geld beter voor zichzelf gaan zorgen dan voor de gemeenschap. U stelde allerlei belastingvormen voor om dat tegen te gaan. Wat doen we met de hypotheekrenteaftrek?


5. Schaalvergroting
Opvallend afwezig in de comments was de mening over Europa. Daardoor is het lastig te duiden wat de oorzaak is. Enerzijds leeft het instituut Europa te weinig, ook doordat journalisten zich er niet in storten maar liever onzin als nieuws brengen (zie het boek "Fark"), anderzijds kan het betekenen dat wij vinden dat het nationale niveau de ideale zoom is om te kijken naar de sociaal-economische kwesties.
Tegenkrachten:
- veel problemen zijn Europees of mondiaal van schaal.
- veel beslissingen zijn al naar Europa verhuisd.
- Europa is niet erg inzichtelijk.

Tegenkrachten:
- lokalisme.
- gebrek aan overzicht.


6. Milieu en Energie
Geen bijzonderheden.

Nou, hakken maar weer!